Castità
Opere
dei Santi
Sant'Alfonso
Maria de'Liguori
Le
Glorie di Maria
PARTE
PRIMA
CAPITOLO
X.
O
dulcis Virgo Maria.
(...)
Ma
torre di fortezza che non solo libera i peccatori dal castigo,
ma difende anche i giusti dagli assalti dell'inferno. Così
dice lo stesso Riccardo, asserendo che dopo il nome di Gesù
non vi è nome in cui si ritrovi tanto aiuto, da cui
si conferisca tanta salute agli uomini, quanto da questo
gran nome di Maria: Non est in aliquo nomine tam potens
adiutorium, nec est aliud nomen datum hominibus post nomen
Iesu, ex quo tanta salus refundatur hominibus, sicut nomen
Mariae (De laud. Virg., c. 2).29 Specialmente si sa da per
tutto, come tutto
-
307 -
giorno
si sperimenta da' divoti di Maria, che 'l suo gran nome
dà forza a vincere le tentazioni contro la castità.
Riflette il medesimo autore sulle parole di S. Luca: Et
nomen Virginis Maria (c. I, 27), che questi due nomi di
Maria e di Vergine si nominano dal Vangelista congiunti,
acciocché intendiamo che 'l nome di questa purissima
Verginella non dee mai andar disunito dalla castità:
Hoc nomen semper cum castitate coniunctum esse debet (Loc.
cit.).30 Onde dice S. Pier Crisologo che 'l nome di Maria
è indizio di castità: Nomen hoc indicium castitatis
(Serm. 146).31 Volendo dire che chi ne' dubbi d'aver peccato
nelle tentazioni impure si ricorda d'aver invocato il nome
di Maria, ha un segno certo di non aver offesa la castità.
Sicché
avvagliamoci sempre del bel consiglio di S. Bernardo, il
quale dice: In periculis, in angustiis, in rebus dubiis,
Mariam cogita, Mariam invoca. Non recedat ab ore, non recedat
a corde (Hom. 2, sup. Miss.):32 In tutti i pericoli di perder
la divina grazia, pensiamo a Maria, invochiamo Maria unitamente
col nome di Gesù, poiché questi nomi vanno
sempre uniti insieme. Non si partano mai questi due dolcissimi
e potentissimi nomi né dal nostro cuore né
dalla nostra bocca, poiché questi due gran nomi ci
daran forza per non cedere, e per vincere sempre tutte le
tentazioni. - Son troppo belle le grazie
-
308 -
che
stan promesse da Gesù Cristo a' divoti del nome di
Maria, com'egli stesso parlando colla sua Santa Madre fe'
intendere a S. Brigida, rivelandole che chi invocherà
il nome di Maria con confidenza e proposito d'emenda, riceverà
tre grazie singolari, cioè un perfetto dolore de'
suoi peccati, la lor soddisfazione e la fortezza per giungere
alla perfezione, e di più finalmente la gloria del
paradiso: Quicumque invocaverit nomen tuum et in te sperabit
cum proposito emendandi, tria illi dabuntur, contritio peccatorum,
eorum satisfactio et fortitudo ad proficiendum, et insuper
regnum caelorum (Rev., lib. 1, cap. 50).33 Poiché,
soggiunse il divin Salvatore, sono sì dolci e care,
o Madre mia, a me le tue parole, che non posso negarti quel
che tu mi chiedi: Tanta enim est in me dulcedo verborum
tuorum, quod negare non valeo quod tu petis.
(...)
29
«Dedit enim ei (Mariae) tota Trinitas nomen quod est
super omne nomen post nomen Filii sui... Non est enim in
alio aliquo nomen (nomine), post nomen (Filii), tam potens
adiutorium, nec est aliquod nomen sub caelo datum hominibus
post dulce nomen Iesu, ex quo tanta salus refundatur hominibus.»
Id. op., lib. 1, cap. 2, n. 3: Lugduni, pag. 7, col. 2;
Parisiis, p. 13, col. 1.
30
«Luc. I, 27: Et nomen virginis Maria. Bene autem immediate
iungitur Mariae virginitas: eo quod non solum nomine praeferat,
sed et aliis praebeat gratiam castitatis. Ita etiam nomini
Mariae virginitas et sanctitas inseparabiter sunt adiunctae,
quod, cum agit beatus Lucas, VII, 37, de poenitentia Magdalenae,
propter huius nominis reverentiam non ausus fuit Mariam,
sed mulierem nominare: sed paulo post, scilicet VIII, 2,
cum dicit eam, iustificatam a Domino, de suis facultatibus
ministrare, vocat eam Mariam.» Id. op., l. c., n.
5, Lugduni, 9, col. 2; Parisiis, 16, col. 2.
31
«Maria mater vocatur, et quando non Maria mater?...
Nonne haec exeuntem populum de Aegypto concepit uno utero
ut emergeret caelestis in novam creaturam renata progenies
iuxta illud Apostoli: Patres nostri omnes sub nube fuerunt,
et omnes mare transierunt, et omnes in Moyse baptizati sunt
in nube et in mari (I Cor. X, 1, 2). Et ut semper Maria
humanae praevia sit salutis, populum quem unda generatrix
emisit in lucem, ipsa iure praecessit in cantico. Maria,
inquit, soror Aaron, sumens tympanum in manu sua, dixit:
Cantemus Domino, gloriose enim honorificatus est (Exod.
XV, 20, 21). Nomen hoc prophetiae germanum est, hoc renascentibus
salutare, hoc virginitatis insigne, hoc pudicitiae decus,
hoc indicium castitatis, hoc Dei sacrificium, hoc hospitalitatis
virtus, hoc collegium sanctitatis; merito ergo matris Christi
nomen est hoc maternum.» S. PETRUS CHRYSOLOGUS, Archiepiscopus
Ravennas (+ 440), Sermo 146. ML 52-593.
32
S. BERNARDUS, De laudibus Virginis Matris, super «Missus
est», hom. 2, n. 17. ML 183-70.
33
«Respondit Filius: «Carissima mater mea, verba
tua dulcia sunt mihi... Nulla erit petitio tua ad me, quae
non exaudiatur, et per te omnes qui petunt misericordiam
cum voluntate emendandi, gratiam habebunt...»...Respondit
Matri Filius: «... Quia per dulcissima verba oris
tui trahis misericordiam a me, pete quodcumque vis, et dabitur
tibi.» Respondit Mater: «Fili mi, quia misericordiam
ego a te consecuta sum, ideo misericordiam et auxilium peto
miseris. Quatuor quippe sunt loca. Primus est caelum...
Secundus locus est infernus... Tertius locus est purgatorium...
Quartus locus est mundus, et habitatores eius indigent tribus.
Primo, contritione pro peccatis. Secundo satisfactione.
Tertio, fortitudine ad faciendum bona.» Respondit
Filius: «Omnis quicumque invocaverit nomen tuum et
spem habet in te, cum proposito emendandi commissa, ista
tria dabuntur ei, insuper et regnum caeleste. Tanta enim
est mihi dulcedo in verbis tuis, ut non possim negare quae
petis, quia nihil aliud vis nisi quod ego. Tu denique es
quasi fiamma lucens et ardens, qua luminaria exstincta accenduntur,
et inaccensa convalescunt: sic ex caritate tua, quae ascendit
in cor meum et attraxit me ad te, reviviscent qui in peccatis
sunt mortui; et tepidi, quasi fumus nigri, in caritate mea
convealescunt.» Revelationes S. BIRGITTAE, lib. 1,
cap. 50. Coloniae Agrippinae, 1628, pag. 62, col. 1, 2.
(...)